# အမှာစာ##
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားကိုရှိခိုးပူဇော်ပါ၏ဘုရား🙏 ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည်
ပညာဂုဏ်၊ဝိမုတ္တိဂုဏ်နှင့်မဟာကရုဏာ
ဂုဏ်တွေနဲ့ပြည့်စုံပြီးနှိုင်းယှဉ်လို့မရ
အောင်ဂုဏ်တွေများစွာရှိတယ်။ဗုဒ္ဓမြတ်
စွာဘုရားသည်တရားသိတော်မူပြီး
နောက်တရားအားလုံးကိုဆိုဆုံးမသွား
တယ်။တရားတော်တွေသည်မြင့်မြတ်
တဲ့တရားတွေဖြစ်ပြီးတန်ဖိုးရှိတဲ့တရား
တွေဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်လောကသတ္တဝါ
တွေကိုသံသရာကနေလွတ်မြောက်ဖို့အ
တွက်လမ်းပြပေးတဲ့ရတနာအလင်းနဲ့နှိုင်း
ယှဉ်ထားတယ်။ပြီးတော့အမြင်မှန်ပြီး
ပညာရှိတဲ့သူတွေကိုဗုဒ္ဓမြတ်စာဘုရားထားခဲ့တဲ့ရတနာအမွေနဲ့နှိုင်းယှဉ်ထား
တယ်။အဲဒီအမွေသည်အပြစ်နဲ့ကင်းရှင်
ခြင်း၊အညစ်အကြေးတွေမရှိခြင်း၊ရန်သူ
နဲ့ကင်းရှင်ခြင်းနှင့်အန္တာရယ်အားလုံးတွေ
နဲ့ကင်းရှင်တဲ့အမွေတွေဖြစ်တယ်။
လေးနက်ခြင်း၊နက်နဲခြင်း၊အသေးစိတ်
ခြင်းနှင့်မြင်ဖို့ခက်ခဲတဲ့တရားတော်တွေကို
လေ့လာသင်ကြားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည်အ
စဉ်လိုက်နဲ့နားလည်ခြင်းတွေပိုပြီးရှိလာတဲ့
အထိမြင့်မြတ်တဲ့နည်းလမ်းကိုမြင်ပြီးဆို
တာကိုယ်တိုင်သိနိုင်တယ်။အဲဒါကတော့
အရိယာမဂ္ဂဖြစ်တယ်။တရားအားလုံးတွေ
သည်ကိလေသာတွေကိုငြိမ်းသတ်ဖို့နှင့်
ခြစ်ထုတ်ဖို့အတွက်ဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်
ကိလေသာတွေရှိသေးတယ်လို့အမှန်အ
တိုင်းကိုယ့်ကိုကိုယ်သိတဲ့သူတွေသည်
ကိုယ့်ရဲ့နားလည်ခြင်းနဲ့သင့်တော်သ
လောက်တရားတော်တွေကိုနာကြားခြင်း
ကနေအကျိုးတွေကိုရရှိတယ်။စာရေးသူ
သည်ဆရာမဆူကြည်ဆီကနေတရား
တော်တွေကိုနာကြားရတဲ့အခွင့်အရေး
တွေရရှိခဲ့တယ်။ဆရာမဆူကြည်သည်
တရားဘက်မှာဆရာမတစ်ယောက်ဖြစ်
ပြီးမိတ်ဆွေကောင်းတစ်ယောက်လည်း
ဖြစ်တယ်။ဆရာမသည်ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား
ရဲ့အဆုံးအမတရားတွေကိုမှန်ကန်စွာနဲ့
ပြန်ပြီးဟောပြနိုင်တဲ့ဆရာမဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့်တရားနာကြားရတဲ့သူတွေသည်
ဒီအမှန်တွေကိုဘယ်သူမှငြင်းဆန်လို့မရတဲ့
တရားရဲ့အဓိပ္ပါယ်တွေထဲမှာနားလည်ခြင်း
တွေရှိလာတယ်။ဆရာမဟောပြောတဲ့တ
ရားတွေကိုလူတွေအများကနာကြားရတဲ့
အခါမှာဗုဒ္ဓသာသနာထဲမှာစပြီးစိတ်ဝင်
စားလာကြတယ်။ပြီးတော့လေးနက်ပြီး
အသေးစိတ်တဲ့တရားတွေကိုနာကြားရ
တဲ့သူတစ်ချို့ကထပ်ပြီးတော့နားမထောင်
ကြတော့ဘူး။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့တ
ရားနာကြားခြင်းကနေအကျိုးတွေလျှင်
မြန်စွာနဲ့ရခြင်တဲ့စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။
ပြီးတော့ကောင်းတဲ့အထူးအာနုဘော်အ
မျိုးမျိုးတွေကိုရရှိဖို့အတွက်တရားသွား
အားထုတ်ဖို့လိုလားကြတယ်။ဒါပေမယ့်
ခိုင်မာပြီးသဒ္ဓါတရားတွေရှိတဲ့လူတွေများ
စွာရှိသေးတယ်။ပြီးတော့ပုံမှန်တရားတွေကိုလေ့လာသင်ကြားဖို့စိတ်ဝင်စားသူတွေ
လည်းရှိသေးတယ်။ဒါကြောင့်တရားတွေ
ကိုနားလည်ဖို့အတွက်မသိမှု(အဝိဇ္ဇာ)တွေ
ကိုစွန့်လွတ်ဖို့အတွက်နှင့်မသိဘူးတဲ့အရာ
တွေကိုပိုပြီးသိလာအောင်တရားတွေကို
နာကြားသင့်တယ်ဆိုတာဆရာမကအမြဲတမ်းနှိုးဆော်ပေးတယ်။ပြီးတော့
ပညာ(တရားသဘောတွေကိုအမှန်အတိုင်း
သိနားလည်ခြင်း)တွေကိုတစ်ဖြည်းဖြည်း
နဲ့တိုးတက်အောင်ပွါးများရတယ်။
တရားတွေထဲမှာပိုပြီးသိနားလည်ခြင်း
တွေရှိလာပြီးပညာတွေပိုပြီးတိုးတက်
လာတဲ့အခါမှာအဲဒီပညာကပဲကိလေသာ
တွေကိုစွန့်လွတ်တဲ့တာဝန်ကိုလုပ်ဆောင်
တယ်။ကျွနုပ်တို့တွေသည်နင်၊ငါအဖြစ်နဲ့
ကိလေသာတွေကိုစွန့်လွတ်ဖို့သည်မဖြစ်
နိုင်ဘူး။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ဒီနင်၊ငါ
တွေဖြစ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်တယ်။ဒီနင်၊ငါ
တွေသည်အမှန်တကယ်တမ်းကျတော့
ကြီးမားတဲ့ပထမကိလေသာတွေဖြစ်
တယ်။နင်၊ငါဖြစ်ခြင်းကိုစွဲထားခြင်းမှစွန့်
လွတ်ဖို့သည်ခက်ခဲတဲ့အရာဖြစ်တယ်။ဘာ
ကြောင့်လဲဆိုတော့ကျွနုပ်တို့သည်အသေး
စိတ်တဲ့တရားတော်တွေကိုမနာကြားခဲ့ဘူး
တဲ့အပြင်ကျွနုပ်တို့ရဲ့နင်၊ငါဖြစ်ခြင်းတွေ
ထဲမှာအချိန်တွေများစွာစွဲထားခြင်းတွေရှိ
တဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ပြီးတော့နင်၊
ငါ….စတဲ့အရာတွေအားလုံးသည်တရား
ဖြစ်တယ်ဆိုတာမသိခဲ့ဘူး။ဒီအရာတွေအားလုံးထဲမှာကိုယ်တွေလည်းပါတယ်ဆို
တာမသိခဲ့ဘူး။ပြီးတော့အကြောင်းအရ
လျှင်မြန်စွာနဲ့ဖြစ်ပေါ်ပြီးပျက်သွားတဲ့တ
ရားသဘောတွေသာဖြစ်တယ်။အဲဒီတရား
သဘောရဲ့ဆက်လက်ဖြစ်ပျက်ခြင်းကိုသိ
တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်မမြဲခြင်းကိုထိုးထွင်းတဲ့
ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားဖြစ်
တယ်။တရားသဘောအားလုံးရဲ့ဖြစ်၊ပျက်
ခြင်းကိုပထမဆုံးသိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကတော့
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားပင်ဖြစ်တယ်။တရားသ
ဘောအားလုံးရဲ့ဖြစ်၊ပျက်ခြင်းကိုထိုးထွင်း
ခြင်းသည်နင်၊ငါဖြစ်တယ်၊ပုဂ္ဂိုလ်၊သတ္တဝါ
တွေဖြစ်တယ်(သို့)တစ်စုံတစ်ရာတွေဖြစ်
တယ်ဆိုတဲ့အမြင်မှားတွေကိုစွန့်လွတ်ဖို့အ
တွက်ဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်ကိလေသာတွေ
ပြည့်နက်နေတဲ့သူတွေအတွက်ကျတော့
လွယ်ကူစွာနဲ့မစွန့်လွတ်နိုင်ဘူး။
ကျွနုပ်တို့တွေသည်နင်၊ငါဖြစ်ခြင်း၊လိုချင်
ခြင်းနှင့်တရားသဘောအမျိုးမျိုးရဲ့ဖြစ်၊
ပျက်ခြင်းထဲမှာထိုးထွင်းစွားနဲ့မသိနိုင်ဘူး။
ဒါကြောင့်သတိပဌာန်းပွါးများခြင်းကလွဲ
ပြီးတစ်ခြားနည်းလမ်းတွေမရှိဘူး။သတိ
ပဌာန်းပွါးများခြင်းသည်အမှန်အတိုင်း
ဖြစ်တဲ့တရားသဘောအမျိုးမျိုးရဲ့လက္ခ
ဏတွေကိုအောက်မေ့သိနိုင်ဖို့အတွက်ဖြစ်
တယ်။ပြီးတော့နင်၊ငါဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ
မြင်မှားခြင်းကိုစွန့်လွတ်နိုင်ဖို့သည်မလွယ်
ကူဘူး။ဒါကြောင့်တရားတွေကိုစိတ်ဝင်
စားကြတဲ့သူတွေသည်အရာအားလုံးရဲ့အ
မှန်တွေကိုစိတ်နဲ့ထပ်တူသိသင့်တယ်။ပြီး
တော့ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့ထူးဆန်းပြီးကြီး
မားတဲ့ပညာဂုဏ်တွေကိုလေ့လာသင်ကြား
ခြင်းဖြင့်သိနားလည်သင့်တယ်။ဗုဒ္ဓမြတ်
စွာဘုရားသည်လေးသင်ချေနှင့်ကမ္ဘာတစ်
သိန်းထက်မှာပါရမီတွေကိုဖြည့်ကျင့်တော်
မူခဲ့ရတယ်။ဒါကြောင့်လွယ်ကူစွာနဲ့သိနိုင်
တဲ့အရာတွေကိုသိနားလည်ဖို့ကြိုးစားမှု
တွေမပါပဲတစ်ပါးသူတွေနားလည်ဖို့နှင့်
ပညာတွေကိုမပွါးများပဲသိနားလည်နိုင်
တယ်ဆိုတာရှိပါ့မလာ?
စာရေးသူသည်အသေးစိတ်တဲ့တရားအဆင့်ကိုနာကြားရတဲ့အခါမှာထူထပ်တဲ့ကိ
လေသာတွေရှိနေသေးတယ်ဆိုတာကိုယ့်
ကိုကိုယ်မှန်ကန်စွာနဲ့သိလာရတယ်။ပြီး
တော့နှစ်ပေါင်းများစွာစုစောင်းလာတဲ့ကိ
လေသာတွေကိုစွန့်လွတ်နိုင်ဖို့သည်နောက်
ထပ်ပညာတွေများစွာပွါးများရအုံးမယ်ဆို
တာသိလာတယ်။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့
ကျွနုပ်တို့သည်ပုံမှန်နဲ့အမြဲတမ်းလိုလိုကိလေသာတွေထူထပ်အောင်စုစောင်း
လာခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ကု
သိုလ်တွေကိုပွါးများတဲ့အခွင့်အရေးတွေ
အနည်းငယ်သာရှိတယ်။ပြီးတော့အဲဒီ
နည်းတဲ့ကုသိုလ်သည်ပညာနဲ့မပေါင်းစပ်
တဲ့ကုသိုလ်လည်းဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်အ
မြင်မှားခြင်းကိုငြိမ်းသတ်ဖို့အတွက်လေး
နက်ပြီးအသေးစိတ်တဲ့တရားတော်တွေကို
မလေ့လာမသင်ကြားရဘူးဆိုရင်နင်၊ငါ
ရှိပြီးဆိုတာသိနိုင်တယ်။ဒါကြောင့်ဒီသံသ
ရာ(ဘုံ၊ဘဝအမျိုးမျိုးမှာလည်ပတ်ပြီးမွေးခြင်း)ကနေလွတ်မြောက်နိုင်ဖို့သည်
ဘယ်နည်းလမ်းမှမရှိဘူး။
“ကံသည်ဘဝရဲ့အဖြေဖြစ်တယ်”ဆိုတဲ့
စာအုပ်အကြောင်းသည်ဆရာမဆူကြည်
နဲ့တရားလေ့လာသင်ကြားခြင်းကနေသိ
နားလည်ခြင်းတွေစုစောင်းပြီးရလာတဲ့
စာအုပ်ဖြစ်တယ်။ပြီးတော့ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘု
ရားရဲ့အဆုံးအမတွေကိုထုတ်ဖော်ခြင်း၊
ပိဋကတ်သုံးပုံထဲကနေယူလာတဲ့နမူနာနှင့်
တစ်နေ့တာဘဝမှာဖြစ်ပေါ်တဲ့အကြောင်း
တွေရဲ့နမူနာတွေကိုပါလွယ်ကူစွာနဲ့နား
လည်နိုင်ဖို့အတွက်ကြိုးစားပြီးရေးသားခဲ့
တယ်။ဒီစာအုပ်ကိုရေးသားရခြင်းရဲ့အဓိ
ကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘု
ရားသိတော်မူသွားတဲ့အသေးစိတ်တဲ့တ
ရားတော်တွေကိုစာဖတ်သူတွေစပြီးသိဖို့
အတွက်တိုက်တွန်းပေးတဲ့စာအုပ်ဖြစ်
တယ်။ဒါကြောင့်ကုသိုလ်စိတ်၊အကုသိုလ်
စိတ်၊ဝိပက်စိတ်(သို့)ကောင်းခြင်း၊မ
ကောင်းခြင်းနှင့်အပြစ်၊အကျိုးစတဲ့အ
ကြောင်းတွေကိုလူတွေအမှန်အတိုင်းသိ
သင့်တဲ့အရာဖြစ်တယ်။ပြီးတော့ဘုံ၊ဘဝ
တွေရဲ့ကြားကနေဖုံးပိတ်ခြင်းခံရတဲ့ကံအ
ကြောင်းနှင့်ကံရဲ့အကျိုးပေးခြင်းတွေကို
သိသင့်တယ်။ပြီးတော့ချမ်းသားခြင်း(သို့)
ဆင်းရဲခြင်းတွေကိုပြုလုပ်စေတဲ့တကယ့်
အကြောင်းတွေကိုသိသင့်တယ်။ပြီးတော့
အပြစ်ရှိတဲ့ကိုယ့်ရဲ့ကိလေသာတွေကို
မြင်သင့်တယ်။ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရဲ့အဆုံး
အမတရားတော်တွေကိုစာဖတ်သူတွေပို
ပြီးစိတ်ဝင်စားလာအောင်ညွန်ပြပေးနိုင်တဲ့
စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်မယ်လို့စာရေးသူက
မျှော်လင့်တယ်။
တရားတော်တွေကိုလေ့လာသင်ကြားရ
ခြင်းရဲ့အကျိုးတွေကိုမြင်ဖို့အတွက်နှင့်
စာဖတ်သူတွေမမေ့မလျော့ပဲဘဝမှာနေ
ထိုင်ဖို့နည်းလမ်းတွေလွယ်ကူစွာနဲ့အကျိုး
တွေဖြစ်ဖို့အတွက်လည်းဖြစ်တယ်။ဒါ
ကြောင့်ကောင်းမှုတွေကိုသာပြုလုပ်ခြင်း၊
ကိုယ့်နဲ့ချမ်းသာတဲ့အကျိုးတွေဖြစ်ဖို့အ
တွက်မကောင်းတဲ့လုပ်ရပ်တွေကိုရှောင်
ကျဉ်ခြင်း၊ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်နိုင်ငံသူ/သား
တွေအကျိုးဖြစ်ဖို့အတွက်လွယ်ကူစွာနဲ့
ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်မယ်လို့စာရေးသူက
မျှော်လင့်တယ်။ပြီးတော့ဖြောင့်မတ်ပြီး
အမှန်တကယ်ရှိတဲ့တရားတော်တွေကို
နာကြားခြင်းကနေဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ဘယ်
ကုသိုလ်မဆိုအဲဒီကုသိုလ်တွေနဲ့ဗုဒ္ဓမြတ်
စွာဘုရားကိုပူဇော်ပြီးရိုသေစွာရှိခိုးကန်
တော့ပါ၏ဘုရား🙏(ขอร้อง) ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘု
ရားသည်လောကထဲမှာရှာရခက်ခဲတဲ့အ
ရာတွေပေါ်ပေါက်လာခြင်း ၅မျိုးကိုဟော
ပြောသွားတယ်။ဘာတွေလဲဆိုတော့
၁။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်
လာဖို့ခက်ခဲခြင်း ၂။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား
ပညတ်သွားတဲ့ဝိနည်းတရားနဲ့အညီပြန်ပြီး
ဟောပြောတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေပေါ်ပေါက်လာဖို့
ခက်ခဲခြင်း ၃။ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားပညတ်
သွားတဲ့ဝိနည်းတရားနဲ့အညီထိုးထွင်းစွာနဲ့
သိတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေပေါ်ပေါက်လာဖို့ခက်ခဲ
ခြင်း ၄။တရားသိသွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟော
ပြောသွားတဲ့အတိုင်းပြန်ပြီးတရားနဲ့အညီ
ကျင့်ကြံမယ့်ပုဂ္ဂိုလ်တွေပေါ်ပေါက်ဖို့ခက်
ခဲခြင်းနှင့် ၅။ ကျေးဇူးသိပြီးကျေးဇူးပြန်
စပ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေပေါ်ပေါက်လာဖို့ခက်ခဲ
ခြင်းတို့ဖြစ်ကြတယ်။
ဆရာမဆူကြည်သည်ဝိနည်းတရားတော်
ထဲမှာသိနားလည်တဲ့သူဖြစ်တယ်။ပြီး
တော့ဆရာမဆူကြည်သည်ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ
ဘုရားပညတ်သွားတဲ့ဝိနည်းတရားတော်
တွေကိုမှန်ကန်စွာနဲ့ပြန်ပြီးဟောပြောနိုင်
တဲ့အရည်အချင်းတွေရှိတယ်။ဒါကြောင့်
ယခုပစ္စုပ္ပန်မှာရှာရခက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဉီး
ဖြစ်တယ်။စာရေးသူသည်ဒီအခွင့်အရေး
ကိုယူပြီးဆရာမဆူကြည်ကိုကျေးဇူးတင်
ရှိကြောင်းနှင့်ဆရာမရဲ့ဂုဏ်ကျေးဇူးတွေ
ကိုအောက်မေ့သိရခြင်းဖြစ်တယ်။ဆရာမ
ဆူကြည်သည်တရားတော်တွေကိုကာလ
တစ်လျှောက်လုံးနှစ်များစွာနဲ့စိတ်ဝင်စား
တဲ့သူတွေကိုသိနားလည်မှုတွေပေးပြီးမြင့်
မြတ်တဲ့တရားတွေကိုပြန့်ပွါးပေးတဲ့
ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဉီးဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်ဗုဒ္ဓ
ဘာသာဝင်တစ်ဉီးအဖြစ်နဲ့တာဝန်ကျေပွန်
စွာဆောင်ရွက်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ဒါ
ကြောင့်ဆက်လက်ပြီးဗုဒ္ဓဘာသာတွေအ
ကျိုးရှိဖို့အတွက်ဗုဒ္ဓသာသနာတွေကိုထိန်း
သိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီးကူညီပေးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်
တစ်ဉီးဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်ဒီဘဝမှာတရားတော်တွေနဲ့ကြုံတွေ့အောင်အခွင့်
အရေးပေးပြီးကူညီပေးတဲ့သူတွေကိုကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
## ကံသည် ဘဝရဲ့အဖြေ##
လူတွေသည် ဘာကြောင့်မွေးလာကြရသ
လဲ?အဖြေရှာရခက်တဲ့မေးခွန်းဖြစ်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့လူတွေသည်ဒီလောကထဲမှာမသိမှုတွေနဲ့မွေးလာကြ
တယ်။ပြီးတော့ချမ်းသာတဲ့သူ (သို့)ဆင်း
ရဲနွမ်းပါးတဲ့သူတွေအဖြစ်နဲ့ဘာကြောင့်
မွေးလာရသလဲ?ဒုက္ခိတဘဝအဖြစ်နဲ့ဘာ
ကြောင့်မွေးလာရသလဲ?ဘာကြောင့်ချော
ပြီးဘာကြောင့်ရုပ်ဆိုးရသလဲဆိုတာမသိ
ကြဘူး။လူတွေသည်မသိမှုနဲ့မွေးလာကြ
ပြီးဘယ်တော့သေမလဲဆိုတာမသိကြဘူး။ပြီးတော့ဘာအကြောင်းနဲ့သေမလဲ?
သေပြီးဘယ်မှာသွားမွေးမလဲဆိုတာလည်းမသိကြဘူး။လူတွေသည်မသိမှု
တွေနဲ့အသက်ရှင်နေထိုင်ကြတယ်။ဘဝ
ဆိုတာဘာလဲမသိဘူး။ဒါကြောင့် ဘဝဆို
တဲ့စကားရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကိုကြိုးစားပြီးရှင်း
ပြတဲ့သိပ္ပံပညာရှင်တွေများစွာရှိကြ
တယ်။ပြီးတော့ဘဝကိုနားလည်ဖို့အတွက်
ကြိုးစားပြီးလေ့လာကြတယ်။လူတွေရဲ့
အကျင့်စာရိတ္တအမျိုးမျိုးတွေကိုနားလည်
ဖို့ကြိုးစားကြတယ်။ပြီးတော့အကျင့်
စာရိတ္တတွေဘာကြောင့်ဟိုလို၊ဒီလိုရှိကြ
တာလဲ?ပြီးတော့ဘဝနဲ့ပတ်သက်တဲ့လူ
တွေရဲ့အကျင့်စာရိတ္တကိုရှင်းပြဖို့အတွက်
အဘက်ဘက်ကအမြင်တွေကိုကြိုးစား
ပြီးစမ်းသပ်ကြတယ်။အမှန်တကယ်တမ်း
ကျတော့လူ့ဘဝနဲ့ပတ်သက်တဲ့အဖြေ
တွေကိုဗုဒ္ဓသာသနာထဲမှာရှင်းရှင်းလင်း
လင်းနဲ့ပြောသွားတယ်။ဒါပေမယ့်အဖြေ
ကိုသိနိုင်တဲ့အထိတကယ်စိတ်ဝင်စားစွာ
နဲ့လေ့လာသင်ကြားတဲ့သူတွေအနည်း
ငယ်သာရှိတယ်။ဗုဒ္ဓဘာသာလူမျိုးတွေ
သည်အများအားဖြင့်အသေးစိတ်တဲ့တ
ရားတော်တွေကိုလေ့လာသင်ကြားဖို့
စိတ်မဝင်စားကြဘူး။ဘာကြောင့်လဲဆို
တော့တစ်ချို့ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေသည်
နားလည်ရခက်တဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်
ဆိုတာသိတဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။
အထူးသဖြင့်အတန်းပညာတွေမြင့်မား
တဲ့သူတွေလည်းနားလည်မှုတွေမှားကြ
ပြီးတရားတော်တွေကိုလွယ်တယ်လို့
ထင်ကြတယ်။
တစ်ဉီးစီတွေရဲ့စဉ်းစားခြင်းအရကိုယ်တိုင်
စဉ်းစားယူလို့ရတယ်(သို့)ခတ်မှန်းယူလို့ရ
နိုင်တယ်လို့ထင်ကြတယ်။ဒါကြောင့်အ
ဖက်ဖက်မှလေ့လာသင်ကြားဖို့မလိုအပ်
ဘူး။ကိုယ်တိုင်နားလည်လို့ရတယ်လို့ထင်
ကြတယ်။မကောင်းမှုတွေကိုစွန့်လွတ်တဲ့
တစ်ခြားသာသနာရဲ့အဆုံးအမနဲ့တူ
တယ်လို့ထင်ကြတယ်။ဒါကြောင့်အများ
အားဖြင့်တရားတော်တွေကိုလေ့လာသင်
ကြားဖို့စိတ်မဝင်စားကြခြင်းဖြစ်တယ်။
ပြီးတော့လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့အနေအထား
နဲ့ကျေနပ်ပြီးကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ကောင်းပြီး
လို့ထင်ကြတယ်။ပြီးတော့ဘယ်သူတွေ
နဲ့မှမကောင်းတာကိုမစဉ်းစားဘူး။ဘယ်သူ့ကိုမှမနာလို၊ဝန်တိုခြင်းတွေမရှိဘူး။
ဆင်းရဲခြင်းတွေမရှိဘူး။ပတ်ဝန်ကျင်မှာ
ကောင်းတဲ့သူတွေဖြစ်တယ်လို့ထင်ကြ
တယ်။ဒါကြောင့်တရားတော်တွေကိုဘာ
ကြောင့်စိတ်ဝင်စားပြီးလေ့လာသင်ကြား
ရအုံးမလဲ?တရားတော်တွေကိုလေ့လာသင်ကြားဖို့စိတ်မဝင်စားတဲ့အခါမှာဗုဒ္ဓ
မြတ်စွာဘုရားသိတော်မူသွားတဲ့ဘဝရဲ့
အမှန်တွေကိုမသိရဘူး။ဒါကြောင့်အမှောင်ထဲမှာ(အကမ်း)ရှိနေတဲ့လောက
သတ္တဝါတွေအားလုံးကိုကူညီဖို့အတွက်
တရားတော်တွေကိုဟောပြောသွားတယ်။
အဲဒီလူတွေသည်ရှိနေတဲ့အမှန်တွေကိုနား
မလည်နိုင်ဘူး။ပြီးတော့ကိုယ့်ရဲ့ဘဝအဖြေမှန်ကိုရှာမပေးနိုင်ဘူး။ဒါကြောင့်
အသေးစိတ်နဲ့ဗုဒ္ဓသာသနာကိုလေ့လာသင်
ကြားရတဲ့ဘယ်သူမဆိုအဲဒီလူတွေသည်
အခွင့်အရေးရှိတဲ့အခါမှာဒါသည်အမှန်
ဖြစ်တယ်။ဒါသည်ဘဝရဲ့အဖြေဖြစ်
တယ်ဆိုတာကိုယ်တိုင်ချက်ချင်းသိနိုင်
တယ်။
ဗုဒ္ဓသာသနာသည်အကြောင်း၊အကျိုး
တွေရဲ့အကြောင်းရင်းဖြစ်တယ်။အရာ
တွေအားလုံးသည်အကြောင်းမဲ့နဲ့ဖြစ်
ပေါ်လာတာမဟုတ်ရဘူး။ဖြစ်ပေါ်တဲ့အ
ရာတွေအားလုံးသည်ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့အ
ကြောင်းတွေရှိရတယ်။အရှင်အတ္သစိရဟန်းသည်အရှင်သာလိပုတ္တလာရဟန်း
နဲ့တရားဟောပြသလိုမျိုး“တရားအား
လုံးတွေသည်အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်ပေါ်
ရတယ်”။ဒါကြောင့်လူတွေကွာခြားခြင်းနဲ့
မွေးလာရခြင်းသည်ကွာခြားတဲ့ကံအ
ကြောင်းတွေကိုပြုလုပ်လာတဲ့အတွက်
ကြောင့်ဖြစ်တယ်။အဲဒီပြုလုပ်ပြီးသွားတဲ့
ကံသည်ရုပ်ပုံသဏ္ဍန်၊မျက်နှာနှင့်အသား
အရေတွေကိုဖြစ်ပေါ်စေတဲ့အကြောင်း
ဖြစ်တယ်။ပြီးတော့စာရိတ္တကောင်းခြင်း၊
မကောင်းခြင်းတွေကွာခြားကြတယ်။အဲ
ဒီပြုလုပ်ပြီးသွားတဲ့ကံသည်လာဒ်လာဘ
ရခြင်း၊မရခြင်း၊အဆင့်အတန်းရှိခြင်း၊မရှိ
ခြင်း၊ချမ်းသာခြင်း၊ဆင်းရဲခြင်း၊ချီးမွမ်း
ခြင်းနှင့်ကဲ့ရဲ့ခြင်းတွေကိုရရှိစေတဲ့အ
ကြောင်းဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်အဘိဓမ္မာ
တရားတွေကိုအသေးစိတ်နဲ့လေ့လာသင်
ကြားရတဲ့အခါမှသာလျှင်ဒီလိုပြောပြီး
သွားတဲ့အရာတွေကိုနားလည်နိုင်မယ်။
အဘိဓမ္မာတရားသည်တကယ်ရှိတဲ့တရား
တွေကိုသင်ပေးတဲ့အဆုံးအမနဲ့သက်ဆိုင်
ပြီးနောက်တစ်မျိုးကတော့အဲဒီသစ္စာတ
ရားတွေသာဖြစ်တယ်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည်အရာအားလုံးတွေရဲ့အမှန်တွေကို(သစ္စာတရား)သိဖို့အတွက်
လေးသင်ချေနှင့်ကမ္ဘာတစ်သိန်းပါရမီတွေ
ပွါးများရတယ်။ဒါကြောင့်အဲဒီသိတော်မူ
သွားတဲ့အမှန်တွေသည်မလွယ်ကူဘူး။တ
ရားတော်တွေသည်လွယ်ကူတဲ့အရာဖြစ်
တယ်၊လေ့လာသင်ကြားဖို့မလိုအပ်ပဲနား
လည်နိုင်တယ်လို့ထင်တဲ့ဘယ်သူမဆိုအဲ
ဒီလူတွေသည်နားလည်မှုမှားပြီးဗုဒ္ဓမြတ်
စွာဘုရားရဲ့ပညာဂုဏ်တွေကိုအထင်သေး
တာဖြစ်တယ်။ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားသည်တ
ရားစသိတဲ့အခါတုန်းကလောကသတ္တဝါ
တွေနဲ့တရားဟောပြောသွားဖို့ဝန်လေးခဲ့ရ
တယ်။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ
ဘုရားသိတော်မူသွားတဲ့တရားတောိတွေ
သည်အသေးစိတ်တယ်၊လေးနက်တယ်။
ပြီးတော့တရားနဲ့အညီလိုက်ပြီးသိမြင်နိုင်
ဖို့ခက်ခဲတဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ဒါ
ပေမယ့်ပညာတွေကိုစုစောင်းလာခဲ့တဲ့သူ
တွေသည်ကိုယ့်ရဲ့ပညာနှင့်သတိပေါ်မှာမူ
တည်ပြီးဆိုဆုံးမသွားတဲ့တရားတော်တွေ
ကိုဝေဖန်သုံးသပ်ခြင်းဖြင့်သက်သေပြနိုင်
တယ်။ဒါကြောင့်ပိဋကတ်သုံးပုံစာအုပ်ရဲ့
အမှာစာထဲမှာအချက်အလက်တွေရှိတာ
တွေ့ရတယ်။ဘာတွေလဲဆိုတော့အဲဒီသိ
တော်မူသွားတဲ့တရားသည်လေးနက်တဲ့
တရားဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်တရားနဲ့အညီ
လိုက်ပြီးသိမြင်နိုင်ဖို့ခက်ခဲတယ်။ပြီးတော့
အသေးစိတ်နဲ့ငြိမ်းသက်ပြီးနု့ညံ့သိမ်မွေ့
တဲ့အတွက်ကြောင့်စဉ်းစားယုံနဲ့မသိနိုင်ဘူး။ဒါကြောင့်ပညာရှိတွေနဲ့သာသိလို့ရ
နိုင်တဲ့တရားဖြစ်တယ်။
## ကံဆိုတာဘာလဲ ##
ကံဆိုတာလုပ်ရပ်ဖြစ်တယ်။ဘာတွေလဲ
ဆိုတော့ကုသိုလ်(သို့)အကုသိုလ်တွေဖြစ်
တဲ့စေတနာသည်ကိုယ်၊နှုတ်နှင့်စိတ်တွေ
မှကုသိုလ်ကံ(သို့)အကုသိုလ်ကံတွေကို
ပြုလုပ်စေတဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်။ကု
သိုလ်ကံ(သို့)အကုသိုလ်ကံတွေပြုလုပ်
ပြီးသွားတဲ့အခါမှာအဲဒီကုသိုလ်ကံ(သို့)
အကုသိုလ်ကံတွေသည်အဲဒီကံတွေနဲ့သင့်
တော်သလောက်အကျိုးတွေကိုဖြစ်ပေါ်
စေတဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်။အဲဒီပြုလုပ်
ပြီးသွားတဲ့ကံရဲ့အကျိုးပေးခြင်းသည်ဒီ
ဘဝမှာလည်းအကျိုးပေးနိုင်တယ်။(သို့)
နောက်ဘဝမှာလည်းအကျိုးပေးနိုင်တယ်
။ဘဝမှာပြုလုပ်ပြီးသွားတဲ့ကံအားလုံး
တွေသည်တစ်ခါတည်းနဲ့အကျိုးပေးတာ
မဟုတ်ဘူး။ရှေ့ဆက်မယ့်ဘဝတွေမှာ
လည်းအကျိုးပေးနိုင်တယ်။ဒါကြောင့်
ကံသည်အကျိုးမပေးရသေးသ၍(သို့)
အကျိုးပေးမကုန်သ၍တော့နောက်မှ
လိုက်ပြီးအကျိုးပေးနိုင်တယ်။ဒါကြောင့်
စိတ်တွေဆက်လက်ဖြစ်၊ပျက်တဲ့အချိန်
တိုင်းမှာကံတွေဆက်လက်စုစောင်နေ
တယ်။
ကျွနုပ်တို့တွေသည်အသေးစိတ်နဲ့ဗုဒ္ဓသာ
သနာကိုလေ့လာသင်ကြားပြီးစိတ်ရဲ့အ
ကြောင်းတွေကိုပိုပြီးစသိလာတဲ့အခါမှာ
ဘယ်စိတ်ကအကြောင်း(ကုသိုလ်စိတ်/အ
ကုသိုလ်စိတ်)ဖြစ်ပြီးဘယ်စိတ်ကပြုလုပ်
ပြီးသွားတဲ့ကုသိုလ်ကံ(သို့)အကုသိုလ်ကံ
ရဲ့အကျိုး(ဝိပက်)တွေကိုဖြစ်ပေါ်စေသ
လဲဆိုတာသိရတယ်။လူတွေသည်စိတ်နှင့်
ခန္ဓာကိုယ်တွေရှိတယ်လို့စဉ်းစားကြတယ်။ပြီးတော့သေဆုံးသွားတဲ့အခါမှာ
ဒီစိတ်တစ်ပါးသည်ငြိမ်းသွားနိုင်တယ်။
တရားတော်တွေကိုအသေးစိတ်နဲ့လေ့
လာသင်ကြားရတဲ့အခါမှာစိတ်သည်သိတဲ့
သဘောဖြစ်ပြီးအဆက်မပြတ်လျှင်မြန်
စွာနဲ့တစ်ချိန်လုံးဖြစ်၊ပျက်နေတယ်ဆို
တာပိုပြီးနားလည်လာတယ်။ဘာကြောင့်
လဲဆိုတော့စိတ်သည်အနန္တရယစ္စယသ
ဘောရှိတဲ့အတွက်ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ဆို
လိုတာကအဲဒီစိတ်တစ်ပါးသည်ဖြစ်ပေါ်
ပြီးတော့လျှင်မြန်စွာနဲ့ပျက်သွားတဲ့အခါ
မှာအဲဒီပျက်သွားတဲ့စိတ်အဟောင်းတစ်
ပါးသည်အဆုံးမရှိပဲစိတ်အသစ်ဖြစ်ပေါ်
အဆက်မပြတ်အကြောင်းဖြစ်ပေးတယ်။
ဒါကြောင့်သံသရာထဲမှာထပ်ခါ၊ထပ်ခါ
မွေးသေနဲ့လည်ပတ်နေရတယ်။ပြီးတော့
အကုသိုလ်တွေအားလုံးကိုစွန့်လွတ်နိုင်
ပြီးပညာတွေကိုတိုးတက်အောင်ပွါးများ
နိုင်တဲ့အခါမှသာအဲဒီပုဂ္ဂိုလ်သည်တရား
တော်တွေကိုထိုးထွင်းစွာသိတော်မူပြီးအ
ရိယာပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တဲ့ရဟန္တာအဆင့်ကို
ရောက်ရှိသွားတယ်။အဲဒီအချိန်မှာကု
သိုလ်ကံလည်းကုန်ဆုံးသွားတယ်။ဒါ
ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်တဲ့သံသရာရဲ့နောက်ဆုံး
စိတ်တစ်ပါးဖြစ်တဲ့ရဟန္တာတွေရဲ့စုတိ
စိတ်ကျတဲ့အခါမှာနောက်ထပ်ဆက်လက်
ဖြစ်ပေါ်မယ့်စိတ်အကြောင်းတွေမရှိတော့
ဘူး။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ရဟန္တာတွေရဲ့
စုတိစိတ်တွေသည်အနန္တရပစ္စယအ
ကြောင်းတွေမဖြစ်တော့တဲ့အတွက်
ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်သံသရာရဲ့
ဆုံးခြင်းကိုပြသွားပြီးနောက်ထပ်မွေး၊
သေမယ့်လည်ပတ်ခြင်းတွေမရှိတော့ဘူး။
## ကံကိုပြုလုပ်စေတဲ့အကြောင်း ##
အကုသိုလ်မူလအကြောင်းရင်းနှင့်ကုသိုလ်အကြောင်းရင်းတွေဒီလိုရှိတယ်
လို့သုတ္တန်ပိဋကတ်ထဲမှာအချက်အလက်
တွေရှိတယ်။ရဟန်းတို့အားလုံးနားထောင်
ကြ!ကံ(အကုသိုလ်ကံ)တွေဖြစ်ပေါ်ဖို့အ
ကြောင်း၃မျိုးရှိတယ်။ဘာတွေလဲဆိုတော့
၁။လောဘ၊၂။ဒေါသ၊၃။မောဟတို့ဖြစ်ကြ
တယ်။ရဟန်းတို့အားလုံးနားထောင်းကြ!
လောဘ၊ဒေါသ၊မောဟနဲ့ဖြစ်ပေါ်ခြင်းမရှိ
တဲ့ဘယ်ကံတစ်မျိုးမျိုးမဆိုသုဂတိဘုံသည်နတ်၊လူတွေကိုမွေးစေတယ်။ဒါ
ကြောင့်လောဘ၊ဒေါသ၊မောဟနဲ့ဖြစ်ပေါ်
တဲ့ဘယ်ကံတစ်မျိုးမျိုးမဆိုငရဲဘုံသည်တိ
ရိစ္ဆာန်၊ဗြိတ္တာတွေကိုမွေးစေတယ်။ဒီအ
ကြောင်း၃မျိုးသည်အကုသိုလ်ကံကိုဖြစ်
ပေါ်စေတဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်။ရဟန်း
တို့အားလုံးနားထောင်ကြ!ကံ(ကုသိုလ်ကံ)
ဖြစ်ပေါ်ဖို့အကြောင်း၃ပါးရှိပြီးဘာတွေ
လဲဆိုတော့အလောဘ၊အဒေါသ၊အမော
ဟတို့ဖြစ်ကြတယ်။ငရဲဘုံသည်တိရိစ္ဆာန်၊
ဗြတ္တာတွေမွေးတဲ့နေရာဖြစ်တယ်။ဒါ
ကြောင့်ဒုဂတိဘုံမှာအလောဘ၊အဒေါသ
နှင့်အမောဟတွေမဖြစ်ပေါ်ဘူး။ပြီးတော့
အလောဘ၊အဒေါသနှင့်အမောဟတွေ
ဖြစ်ပေါ်တဲ့ကံကြောင့်သုဂတိဘုံမှာနတ်၊
လူတွေမွေးစေတယ်။ဒီအကြောင်း၃မျိုး
သည်ကုသိုလ်ကံကိုဖြစ်ပေါ်စေတဲ့အ
ကြောင်းဖြစ်တယ်။
ကိုယ့်ရဲ့လောဘကိုဘယ်သူတွေမြင်တာ
ရှိသလဲ?လူတွေသည်လောဘရဲ့နာမည်
ကိုသာသိကြတယ်။ဒါပေမယ့်လောဘရဲ့
တကယ့်အမှန်တွေကိုဘယ်သူမှမသိကြဘူး။ကျွနုပ်တို့သည်လောဘနဲ့ရင်းနှီးပြီး
လောဘရှိခြင်းကိုကြိုက်နှစ်သက်ကြ
တယ်။ကျွနုပ်တို့တွေသည်ဟိုအရာ၊ဒီအ
ရာ၊ဒီအရာတွေကိုလိုချင်ကြတယ်။ပြီး
တော့ချမ်းသာတဲ့သူဖြစ်ချင်ကြတယ်။
အာဏာတွေရှိချင်ကြတယ်။လှပချင်ကြ
တယ်။ပျော်ရွှင်တဲ့ဘဝကိုရချင်ကြတယ်
စတဲ့မဆုံးနှိုင်တဲ့လိုချင်ခြင်း(လောဘ)
တွေရှိကြတယ်။ဒါကြောင့်အသက်ရှင်နေ
သ၍တော့စိတ်ထဲမှာလိုချင်ခြင်း(လောဘ)
တွေကိုပိုပြီးစုစောင်းကြတယ်။သေခါနီး
ဆဲမှာလည်းနတ်ပြည်ကိုသွားချင်ကြတယ်။ဒါကြောင့်လောဘကိုစွန့်လွတ်နိုင်
ဖို့တကယ့်ကိုခက်ခဲရခြင်းဖြစ်တယ်။ဒါ
ကြောင့်ဒီလောဘကပဲဒုက္ခကိုဖြစ်ပေါ်စေ
တဲ့အကြောင်းရင်း(သမုဒ္ဒယသစ္စာ)ဖြစ်
တယ်ဆိုတာဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားကသိ
တော်မူသွားတယ်။ပြီးတော့ဒီလောဘကပဲ
လောကသတ္တဝါတွေအားလုံးကိုသံသယာထဲမှာမွေး၊သေတွေနဲ့လည်ပတ်နေရတဲ့အ
ကြောင်းရင်းတွေဖြစ်တယ်။
## ဒေါသသည်အကုသိုလ်တရားတွေကို
ဘယ်လိုအကြောင်းကိုပြုလုပ်စေသလဲ?#
ဒေါသသည်ကြမ်းတမ်းတဲ့တရားသဘော
တွေဖြစ်တယ်။ဒေါသသည်အမျိုးအစား
တွေအဆင့်ဆင့်ရှိကြတယ်။ဒေါသအငယ်
စားကတော့စိတ်မသာမယာခြင်းနှင့်စိတ်
အနှောက်အယှက်ရှိခြင်းတွေဖြစ်တယ်။
ဒေါသအကြီးစားကတော့ငိုကြွေးခြင်းနှင့်
ကြမ်းတမ်းတဲ့အမူအရာတွေကိုပြလာ
တယ်။ဒေါသပြင်းထန်လာရင်တစ်ခြားသူ
တွေနှင့်ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ပါဖျက်ဆီးနိုင်
တယ်။ဒေါသဖြစ်တဲ့အချိန်မှာကိုယ်နှင့်
နှုတ်တွေကြမ်းတမ်းလာတယ်။မသင့်
တော်တဲ့အမူအရာတွေပြလာတယ်။ဉပ
မာ-ရိုက်နှိက်ခြင်း၊မျက်နှာပုပ်ခြင်းတို့ဖြစ်
ကြတယ်။တကယ်လို့ဒေါသအရမ်းပြင်း
ထန်လာပြီးဆိုရင်တစ်ပါးသူတွေကိုထု
ထောင်းခြင်း(သို့)သတ်ဖြတ်ခြင်းအထိ
ဖြစ်နိုင်တယ်။လောဘသည်ဒေါသကိုဖြစ်
ပေါ်စေတဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်။ဆိုလာတာကလိုချင်တဲ့အရာတွေမရတဲ့အခါမှာ
ဒေါသတွေဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်။လူတွေသည်
အများအားဖြင့်ဒေါသရဲ့အပြစ်ကိုမြင်ကြ
တယ်။ပြီးတော့ဒေါသသည်မကောင်းဘူး
ဆိုတာသိကြတယ်။ဒါကြောင့်ဒေါသတွေ
မရှိချင်ကြဘူး။အဲဒါဘယ်လိုမှမဖြစ်နိုင်တဲ့
အရာဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်ဒေါသကိုစွန့်
လွတ်နိုင်ဖို့သည်အဲဒီအမျိုးမျိုးသောလော
ဘကိုစွန့်လွတ်နိုင်တဲ့အခါမှသာဒေါသကို
စွန့်လွတ်နိုင်မယ်။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့
လောဘသည်ဒေါသကိုဖြစ်ပေါ်စေတဲ့အ
ကြောင်းရင်းဖြစ်တယ်။
လောဘကိုစွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ဘယ်အချိန်မဆို
အဲဒီအချိန်မှာဒေါသကိုလည်းစွန့်လွှတ်နိုင်
ပြီးဖြစ်တယ်။လောဘကိုစွန့်လွှတ်ဖို့ဘယ်
သူတွေစဉ်းစားကြသလဲ?ရွှေ၊ငွေ၊ရာထူး
တွေကိုဘယ်သူတွေမလိုချင်တာရှိကြသ
လဲ?ပြီးတော့ကားကောင်းကောင်းတွေ၊
အိမ်လှလှလေးတွေဘယ်သူတွေမလိုချင်
တာရှိသလဲ?ဒါကြောင့်ကျွနုပ်တို့လိုမျိုး
လောဘကိုစွန့်လွှတ်နိုင်ဖို့ဆိုတာမလွယ်
ကူဘူး။လောဘကိုမစွန့်လွတ်နိုင်တဲ့အခါ
မှာဒေါသကိုလည်းမစွန့်လွှတ်နိုင်ဘူး။ဒေါ
သကိုစွန့်လွှတ်နိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည်အ
နာဂါမီအဆင့်ရှိတဲ့တရားဂုဏ်ကိုထိုးထွင်း
တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ဒေါသကိုဖြစ်ပေါ်စေ
တဲ့နောက်ထပ်အကြောင်းတစ်မျိုးကတော့
တရားတွေကိုနားမလည်ခြင်းနှင့်မသိမှု(မောဟ)တွေဖြစ်ကြတယ်။တကယ်လို့
ကံ၊ဝိပက်အကြောင်းနှင့်အကျိုးတွေရဲ့
အကြောင်းကိုသိမှုတွေမရှိဘူးဆိုရင်ဒေါ
သတွေလွယ်လွယ်နဲ့ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်။မ
ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့အာရုံနဲ့ထိတွေ့တဲ့အခါ
နှင့်ကျွနုပ်တို့တွေမကြိုက်တဲ့သူတို့ရဲ့လုပ်
ရပ်တွေကိုမြင်တဲ့အခါမှာ(သို့)တစ်ခြား
ကားတွေရဲ့အနောက်မှာဟွန်းတီးသံကို
ကြားရတဲ့အခါ(သို့)အရသာမကောင်းတဲ့
အစာကိုစားရတဲ့အခါစတဲ့အကြောင်းအ
မျိုးမျိုးတွေသည်တစ်နေ့တာဘဝမှာအမြဲ
တမ်းဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိတယ်။ဒါကြောင့်
ကျွနုပ်တို့တွေသည်စိတ်အနှောက်အယှက်
တွေဖြစ်ပေါ်တယ်။တစ်ချို့ကဒေါသတွေ
ကိုထိန်းချုပ်လို့မရဘူး။ကိုယ်(သို့)နှုတ်
တွေမှတစ်ခုမဟုတ်တစ်ခုဒေါသတွေပြ
လာတယ်။နောက်ပိုင်းမှာတော့ကြီးမားတဲ့
ပြသနာတွေဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အကြောင်း
တွေဖြစ်နိုင်တယ်။
## မောဟသည်အကုသိုလ်ကံတွေကို
ဘယ်လိုပြုလုပ်စေတဲ့အကြောင်းတွေ
ဖြစ်သလဲ ? ##
“မောဟ”ဆိုတာကတော့မသိမှုနှင့်နား
လည်မှုမှားခြင်းတွေဖြစ်ကြတယ်။ပြီး
တော့အမှန်အတိုင်းရှိတဲ့တရားသဘော
အားလုံးတွေကိုလည်းမသိဘူး။မောဟ
သည်အကုသိုလ်စိတ်အပါးတိုင်းနဲ့အတူ
ဖြစ်ပေါ်တဲ့တရားသဘောဖြစ်တယ်။ဘာ
ကြောင့်လဲဆိုတော့အမှန်ကိုမသိတဲ့အတွက်ငြို့တွယ်ပြီးလိုချင်ရခြင်းတွေ
ဖြစ်တယ်။ပြီးတော့မသိတဲ့အတွက်
ကြောင့်လည်းဒေါသတွေဖြစ်ပေါ်ရတယ်။
ဒါကြောင့်အမှန်တွေကိုမသိတဲ့အတွက်
ကြောင့်ဒုစရိုက်အမျိုးမျိုးဖြစ်တဲ့အကု
သိုလ်ကံအမျိုးမျိုတွေကိုပြုလုပ်ရခြင်း
ဖြစ်တယ်။ပြီးတော့အမှန်ကိုမသိတဲ့အ
တွက်ကြောင့်နင်၊ငါ၊ပုဂ္ဂိုလ်၊သတ္တဝါတွေ
ဖြစ်တယ်လို့တရားသဘောအမျိုးမျိုး
တွေကိုစွဲထားခြင်းတွေဖြစ်ပေါ်လာတယ်။
နင်၊ငါတွေရှိလာတဲ့အခါမှာကိုယ့်ရဲ့ချစ်ခြင်း၊မုန်းခြင်းတွေရှိလာတယ်။ပြီးတော့
တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်စိတ်တွေရှိလာတယ်။ဒါကြောင့်ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ချမ်း
သာခြင်းတွေရအောင်နှင့်အားတွေရှိလာ
ဖို့အတွက်အကုသိုလ်ကံအမျိုးမျိုးတွေ
ကိုပြုလုပ်လာကြတယ်။ပြီးတော့ဖြစ်ပေါ်
ပြီးပျက်သွားတဲ့အဲဒီအနည်းငယ်သာရှိတဲ့
ချမ်းသားခြင်းရဲ့အမှန်သဘောတွေကိုမ
သိခြင်းဖြင့်ချမ်းသာမှုတွေရရှိဖို့အတွက်
ဒုစရိုက်အမျိုးမျိုးတွေကိုလည်းလုပ်လာ
တယ်။အဲဒီချမ်းသာတဲ့ခံစားခြင်းသည်အ
ကြောင်းအရဖြစ်ပေါ်ပြီးပျက်သွားရ
တယ်။ပြီးတော့အဲဒီစိတ်သည်ကိုယ့်ရဲ့အ
ဆုံးမရှိတဲ့လောဘတွေနဲ့ပူဆွေးသောက
တွေခံစားရတယ်။
## ငွေတွေ၊ရာထူးတွေဘယ်လောက်ပဲ
ရှိနေပါစေလောဘအတွက်မလုံ
လောက်ဘူး ##
လောဘရဲ့ကျွန်ဖြစ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေသည်ငွေ
တွေများစွာရရှိဖို့အတွက်အားလုံးကိုရှာဖွေ
ပြီးလုပ်ကြတယ်။ရာထူးတွေရဖို့အတွက်
အားလုံးကိုလုပ်ဆောင်ကြတယ်။ရလာပြီး
တဲ့အခါမှာနောက်ထပ်ဆက်ရဖို့အတွက်
စိတ်တွေပင်ပန်းရသေးတယ်။စိတ်အလို
ကျရလာတဲ့အခါမှာလည်းစိုးရိမ်ရသေး
တယ်။စိတ်အလိုကျမရတဲ့အခါမှာစိတ်
ဆင်းရဲရတယ်။ဒါကြောင့်မသိမှုတွေရှိနေ
သ၍တော့အမှန်အတိုင်းရှိတဲ့တရားသ
ဘောနှင့်အဲဒီနင်၊ငါတွေမရှိဘူးဆိုတာမသိ
ကြဘူး။ဒီလိုနင်၊ငါဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အစွဲ
တွေရှိနေသေးတယ်(သို့)နင်၊ငါရှိတယ်
ဆိုတဲ့အမြင်မှားခြင်းကိုစွန့်လွတ်ဖို့အ
တွက်တရားတွေကိုလေ့လာသင်ကြား
ခြင်းတွေမရှိဘူးဆိုရင်လောဘ၊ဒေါသ
နှင့်မောဟတွေကိုစွန့်လွတ်ဖို့သည်ဘယ်
နည်းလမ်းမှမရှိဘူး။အဲဒီအမှန်အတိုင်း
တရားသဘောတွေကို(ပညာ)သိခြင်းက
ပဲလောဘ၊ဒေါသနှင့်မောဟတွေကိုတာ
ဝန်ယူပြီးစွန့်လွတ်နိုင်တယ်။မလိမ္မာ(တုံး၊
အ)တဲ့သူတွေသည်လောဘ၊ဒေါသနှင့်
မောဟတွေကိုဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ကံကိုပြု
လုပ်ကြတယ်။အဲဒီမလိမ္မာတဲ့သူတွေပြု
လုပ်လိုက်တဲ့ဘယ်ကံမဆိုနည်း(သို့)များ
တွေဖြစ်နေပါစေအဲဒီကံသည်ပြုလုပ်တဲ့
သူကိုသာအကျိုးပေးတယ်။အဲဒီကံရဲ့အ
ကျိုးကိုရရှိနိုင်တဲ့တစ်ခြားအရာတွေမရှိ
ဘူး။အဲဒီအကြောင်းကိုသိတဲ့ရဟန်းတွေ
သည်လောဘ၊ဒေါသနှင့်မောဟတွေကို
စွန့်လွတ်နိုင်တဲ့အခါမှာဝိဇ္ဇာတွေဖြစ်ပေါ်
အောင်ကျင့်ကြံပြီးဒုဂတိအားလုံးတွေကို
စွန့်လွတ်နိုင်တယ်။
ကုသိုလ်အကြောင်း ၃မျိုးရှိပြီးဘာတွေ
လဲဆိုတော့အလောဘ၊အဒေါသနှင့်အ
မောဟတို့ဖြစ်ကြတယ်။အလောဘဆို
တာကတော့လောဘမကြီးဘူး၊မငြိတွယ်
ဘူး၊တစ်ပါးသူတွေအကျိုးဖြစ်ဖို့အတွက်
ပေးဝေခြင်းဖြစ်တယ်။ဉပမာ-တစ်ခြားသူ
တွေကိုငွေနဲ့ကူညီပြီးထောက်မပေးတယ်။
အဒေါသဆိုတာကတော့မေတ္တာ၊ကရုဏာ
တွေရှိခြင်းဖြစ်တယ်။ဒါကြောင့်တစ်ပါးသူ
တွေဒုက္ခရောက်အောင်မကြံစည်တဲ့တရား
သဘောဖြစ်တယ်။အမောဟဆိုတာက
တော့အမှန်အတိုင်းဖြစ်ပေါ်တဲ့တရားသ
ဘောတွေကိုနားလည်မှုမှန်၊အမြင်မှန်(ပ
ညာ)ခြင်းတွေဖြစ်တယ်။ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘု
ရားသည်ကုသိုလ်ပွါးများတဲ့နေရာမှာအ
မျိုးအစားသုံးမျိုးနဲ့ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထား
တယ်။ ၁။ဒါနဆိုတာကတော့တစ်ပါးသူ
တွေရဲ့အကျိုးအတွက်ပေးကမ်းဖို့ကုသိုလ်
စိတ်တွေဖြစ်ပေါ်တယ်။ဘာတွေလဲဆို
တော့ငွေလှူခြင်းနှင့်ပစ္စည်းတွေကိုလှူဒါန်း
ခြင်းတို့ဖြစ်ကြတယ်။အရာဝတ္ထုပစ္စည်း
တွေပေးလှူတာကလွဲပြီးတစ်ခြားအလှူ
တွေလည်းရှိသေးတယ်။ဉပမာ-တစ်ခြား
သူတွေရဲ့အလုပ်တာဝန်တွေကိုကူညီခြင်း
နှင့်သီးခံခွင့်လွတ်ခြင်းစသည်တို့ဖြစ်ကြ
တယ်။သီလဆိုတာကကိုယ်၊နှုတ်တွေကို
စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့်ကောင်းတဲ့ကျင့်ကြံ
ခြင်းတို့ဖြစ်ကြတယ်။ ၂။သီလဆိုတာက
ကိုယ်နှင့်နှုတ်တွေမှကောင်းမြတ်တဲ့သုစ
ရိုက်တွေကျင့်ကြံခြင်းဖြစ်တယ်။
၃။ ဘာဝနာဆိုတာကတော့အဆုံးအမစ
ကားတွေကိုလေ့လာသင်ကြားပြီးဝေဖန်
သုံးသပ်ခြင်းဖြင့်အကြောင်းနှင့်အကျိုး
တွေကိုရှာဖွေခြင်းတို့ဖြစ်ကြတယ်။ပညာ
များစွာရှိတဲ့သူတွေသည်အကြောင်းအ
ကျိုးထဲမှာလေ့လာသင်ကြားပြီးဝေဖန်
သုံးသပ်တဲ့သူဖြစ်ရတယ်။ဒါကြောင့်စာ
ဖတ်ခြင်း၊တရားနာကြားခြင်းတွေများတဲ့
သူဖြစ်ရတယ်။ပြီးတော့ကိလေသာတွေကို
ခြစ်ထုတ်ဖို့ပွါးများတဲ့နေရာမှာအကျိုးရှိဖို့
အတွက်တရားတော်တွေကိုကျင့်ကြံအား
ထုတ်ရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တယ်။ကုသိုလ်သည်
ကြည်လင်ပြီးကောင်းမြတ်တဲ့တရားသ
ဘောဖြစ်တယ်။ပြီးတော့ကိုယ်နဲ့တစ်ပါး
သူတွေပါအပြစ်တွေကင်းမဲ့တဲ့တရားသ
ဘောဖြစ်တယ်။ကုသိုလ်ဖြစ်တဲ့စိတ်သည်
လက်ကောင်းတဲ့လုပ်ရပ်ရှိပြီးကောင်းတဲ့အပြု
အမူတွေရှိကြတယ်။ဒါကြောင့်ကောင်းတဲ့
အကျိုး(ဝိပက်)ကိုလက်ခံရရှိတဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်။ကုသိုလ်ကံဆိုတာကတော့ကောင်းတဲ့လုပ်ရပ်ဖြစ်ပြီးအပြစ်
တွေမရှိခြင်းကြောင့်သုခချမ်းသာခြင်း
တွေရရှိတဲ့အကြောင်းဖြစ်တယ်။ဒါ
ကြောင့်ကုသိုလ်ကံကြီးကြီးကိုခွဲခြမ်း
စိတ်ဖြာပြီးတဲ့နောက်အသေးစိတ်ကု
သိုလ်ကံမပုဒ်၁၀ပါးကိုလည်းခွဲခြမ်း
စိတ်ဖြာသေးတယ်။